Bezpieczeństwo zaczyna się przed wejściem na wodę. Z dzieckiem można pływać kajakiem lub deską SUP, jeśli sprzęt, trasa i warunki odpowiadają umiejętnościom całej rodziny. Dziecko musi mieć prawidłowo dopasowaną kamizelkę asekuracyjną, a rodzic powinien umieć reagować po wywrotce. Sama umiejętność pływania nie chroni przed wychłodzeniem, uderzeniem o przeszkodę ani utratą sił.
Przygotowanie do pływania z dzieckiem na kajaku i SUP-ie
Pływanie z dzieckiem na kajaku wymaga wcześniejszego sprawdzenia sprzętu, trasy i pogody. Nie wystarczy zabrać ze sobą kamizelki, jeśli rodzic nie wie, jak zachowa się kajak lub deska po utracie równowagi.
Przed wyjazdem przećwiczcie na brzegu zakładanie kamizelek, wsiadanie i wysiadanie. Dziecko powinno znać prostą zasadę: na wodzie pozostaje w kamizelce i wykonuje polecenia dorosłego bez negocjowania ich w trakcie sytuacji awaryjnej.
Bezpieczeństwo dziecka podczas spływu kajakowego i na desce SUP
Najbezpieczniejszy pierwszy kontakt z wodą odbywa się blisko brzegu, przy spokojnej tafli i przy dobrej widoczności. Rodzic powinien mieć zapas sił, aby samodzielnie utrzymać kajak lub deskę, pomóc dziecku po wywrotce i wrócić na brzeg.
Wybór odpowiedniego miejsca do siedzenia dziecka w kajaku
To, gdzie usadzić dziecko w kajaku, zależy od konstrukcji jednostki, liczby uczestników i zaleceń producenta. Dziecko nie powinno siedzieć na kolanach dorosłego, ponieważ utrudnia to sterowanie, zwiększa ryzyko utraty równowagi i może ograniczyć możliwość szybkiego opuszczenia kajaka.
W kajaku dwuosobowym dziecko zwykle zajmuje miejsce przewidziane dla pasażera, najczęściej przed rodzicem. Układ trzeba jednak dopasować do konkretnego modelu i jego dopuszczalnego obciążenia.
- Miejsce dziecka: powinno zapewniać stabilną pozycję, swobodę ruchów nóg i możliwość szybkiego opuszczenia kajaka,
- Pozycja rodzica: powinna pozwalać na skuteczne wiosłowanie, obserwowanie dziecka i kontrolowanie kierunku,
- Wolna przestrzeń: nie może być zastawiona bagażem, który utrudni wydostanie się po wywrotce,
- Miejsce dla małego dziecka: jeśli dziecko nie siedzi stabilnie, nie powinno pływać w kajaku przeznaczonym dla większych pasażerów bez rozwiązania dopuszczonego przez producenta.
Nie przypinaj dziecka do kajaka ani nie przywiązuj go do rodzica. Po wywrotce każdy uczestnik musi mieć możliwość oddalenia się od jednostki i wypłynięcia na powierzchnię.
Zasady bezpiecznego spływu kajakowego z dzieckiem
Bezpieczny spływ kajakowy z dzieckiem powinien mieć prosty przebieg i łatwe miejsca wyjścia na brzeg. Na pierwszą wyprawę wybierz krótką trasę, którą można przerwać bez konieczności dopływania do odległego punktu.
Podczas spływu rodzic odpowiada za tempo i decyzje. Dziecko może wiosłować, ale nie powinno wykonywać gwałtownych ruchów ani zmieniać pozycji bez uprzedzenia dorosłego.
- Trasa: wybierz odcinek o spokojnym nurcie, bez progów, zwalonych drzew i trudnych przepraw,
- Odległość od brzegu: utrzymuj ją taką, aby w razie problemu można było szybko dopłynąć lub doholować kajak do lądu,
- Wiosłowanie: ustal krótkie komendy, na przykład „stop”, „wiosłuj” i „trzymaj się środka”,
- Wywrotka: wcześniej omów, że dziecko ma trzymać się kajaka lub wskazanego uchwytu, słuchać poleceń i nie odpływać samodzielnie,
- Zachowanie na wodzie: nie pozwalaj na stanie, kołysanie kajakiem, wychylanie się za burtę ani celowe chlapanie podczas płynięcia.
Jeśli kajak się przewróci, najpierw zadbaj o własną pozycję i kontakt z dzieckiem. Nie próbuj natychmiast stawiać jednostki na wodzie, jeśli wymagałoby to puszczenia dziecka albo wejścia w nurt. W razie braku pełnej kontroli wezwij pomoc, korzystając z telefonu w wodoszczelnym etui lub sygnału dźwiękowego.
Podstawowe zasady dotyczące dziecka na desce SUP
Dziecko na desce SUP zasady bezpieczeństwa powinno poznać jeszcze przed wejściem do wody. Na początku wszyscy powinni płynąć na kolanach, ponieważ taka pozycja ułatwia utrzymanie równowagi i ogranicza skutki nagłego ruchu.
Dziecko najlepiej umieścić na środku deski, przed rodzicem, z dala od dziobu i krawędzi. Nie pozwalaj mu przechodzić po desce, siadać na nosie ani stawać, gdy deska znajduje się na głębokiej wodzie.
- Liczba osób: nie przekraczaj dopuszczalnego obciążenia deski i uwzględniaj masę ludzi oraz wyposażenia,
- Pozycja dziecka: powinna znajdować się w centralnej części deski, gdzie zachowuje ona największą stabilność,
- Pozycja rodzica: rodzic powinien mieć możliwość szybkiego klęknięcia, odłożenia wiosła i udzielenia dziecku pomocy,
- Wiosło: dziecko może używać go tylko wtedy, gdy nie zagraża nim sobie ani drugiej osobie,
- Leash: smycz do deski nie zastępuje kamizelki, a na rzece jej rodzaj trzeba dobrać do warunków i zaleceń producenta, ponieważ zaczepiona deska może stwarzać zagrożenie przy nurcie.
Nie pływaj z dzieckiem na stojąco, jeśli wiatr lub fala utrudniają kontrolowanie deski. Po wywrotce nie próbuj podnosić dziecka na deskę za wszelką cenę. Najpierw ustal, czy dziecko oddycha swobodnie i czy możesz bezpiecznie utrzymać je przy sobie.
Sprzęt i ubiór dla rodzica i dziecka
Sprzęt powinien odpowiadać rozmiarowi dziecka, rodzajowi akwenu i planowanej długości wyprawy. Zwykła kamizelka ratunkowa lub asekuracyjna nie może być zastąpiona dmuchanym kołem, rękawkami ani samą odzieżą wypornościową.
- Kamizelka dziecka: powinna mieć właściwy rozmiar, nie podjeżdżać pod brodę i nie zsuwać się przy podciągnięciu za ramiona,
- Kamizelka rodzica: musi pozwalać na swobodne wiosłowanie i udzielanie pomocy,
- Odzież: wybierz ją według temperatury wody, a nie wyłącznie temperatury powietrza,
- Obuwie: powinno chronić stopy przed ostrymi kamieniami, muszlami i śliskim podłożem,
- Ochrona przed słońcem: przydadzą się nakrycie głowy, krem z filtrem i zapas wody,
- Wyposażenie awaryjne: zabierz telefon w wodoszczelnym etui, gwizdek, podstawową apteczkę i worek lub pojemnik chroniący rzeczy przed zamoczeniem.
W chłodnej wodzie warto stosować piankę lub inną odzież ograniczającą wychłodzenie. Mokre ubranie bawełniane szybko traci właściwości izolacyjne, dlatego po wyprawie przydadzą się suche rzeczy i koc. Rodzic również powinien być przygotowany na dłuższy kontakt z wodą, ponieważ nie pomoże dziecku, jeśli sam straci sprawność z powodu zimna.
Planowanie trasy i warunki pogodowe dla rodzinnych wyjazdów na wodę
Rodzinny wyjazd na wodę zaplanuj tak, aby można było go łatwo skrócić. Przed startem sprawdź wiatr, opady, widoczność, temperaturę wody i charakter akwenu, a także miejsca bezpiecznego wyjścia na brzeg.
Pogoda może zmienić się szybciej, niż rodzic jest w stanie wrócić z dzieckiem. Jeśli pojawia się burza, silniejszy wiatr, mgła, wysoka fala albo trudność w utrzymaniu kierunku, przerwij pływanie i skieruj się do najbliższego bezpiecznego miejsca.
Przed wypłynięciem ustal:
- Długość trasy: wybierz odcinek możliwy do pokonania bez przemęczenia dziecka,
- Punkty wyjścia: zapamiętaj plaże, pomosty i łagodne brzegi, przy których można zakończyć wyprawę,
- Kontakt z bliską osobą: przekaż komuś planowaną trasę i przewidywany czas powrotu,
- Ruch na wodzie: unikaj miejsc, w których występuje intensywny ruch łodzi, skuterów i innych jednostek,
- Przerwy: zaplanuj postoje na picie, jedzenie, ogrzanie się i ocenę samopoczucia dziecka,
- Plan awaryjny: ustal, co zrobicie po wywrotce, zgubieniu sprzętu, pogorszeniu pogody albo odmowie dalszego płynięcia przez dziecko.
Nie rozpoczynaj wyprawy tylko dlatego, że dojazd nad wodę był długi albo sprzęt został już przygotowany. Rezygnacja z pływania jest właściwą decyzją, gdy warunki przekraczają doświadczenie rodzica lub odporność dziecka na zimno, wiatr i zmęczenie.